Гамшгийн хууль байсаар байтал Цар тахлын хуулиар Засгийн газрыг угжих учир шалтгаан юу вэ

-Цар тахлын хуулийг дахин дахин сунгах учир шалтгаан нь халдварын өнөөгийн нөхцөл байдал лав биш-

Баасан гарагт УИХ-ын чуулганы үдээс хойших хуралдаан Цар тахлын хуулийн нэмэлт өөрчлөлтийн талаар хэлэлцсэн.

2020 оны дөрөвдүгээр сард баталж зөвхөн тухайн оныг дуустал хэрэгжиж, УИХ нэг удаа зургаан сараар сунгаж болох заалттай энэ хуулийг эдүгээ бүр дөрөв дэх удаагаа сунгахаар  хэлэлцэж байгаа нь энэ.  

Засгийн газрын хувьд энэ хууль чихэр бурам шиг амттай байгаа нь тодорхой. Тийм ч болохоор дахин дахин сунгуулах гэж зүтгэхээс яах билээ. Ёстой даварна даварна гэхэд арай л ахдаад байх шиг. Хуулийн агуулга бол тодорхой. Засгийн газарт хэмжээлшгүй эрх олгож байгаа болохоор дураараа дургих дунд чөмгөөрөө жиргэх  “хууль ёсны” боломж олгож байгаа юм.  Мөнөөх УИХ-ын зүйл бүрээр, салбар бүрээр нь баталсан төсвийг өөр хооронд нь шилжүүлж нэмж хасч болно. Хуулиараа  зөвхөн онцгой байдал, эрүүлийг хамгаалах, хүчний зарим байгууллагын албан тушаалтныг шууд  томилох эрхтэй ч үүнийг хавтгайруулан аль ч салбарын томилгоог Төрийн албаны зөвлөлийн толгой дээгүүр харайлган томилох эрхтэй болсон. Гэхчлэн бөөн боломж. Товчхондоо бол  УИХ эрхээ Засгийн газарт түр “зээлдүүлсэн” гэсэн үг.

Өчигдрийн хуралдааны үеэр УИХ-ын дэд дарга С.Одонтуяа “Дөрвөн жилийн хоёр жилд нь бүх юмыг Засгийн газартаа өгч байгаа юм бол УИХ тарвал яасан юм бэ. Бидэнд хийх зүйл байна уу”  гэж асуух сануулахын дундуур анхааруулсан нь ийм учиртай.

Цар тахлын хууль Үндсэн хуулийг зарим заалтыг зөрчиж байгаа талаар олонхын бүлгийн гишүүд ч хүлээн зөвшөөрдөг. Энэ хууль төрийн институциудын зүй зохистой харьцаа, хэм хэмжээг алдагдуулж байгааг ч хэлдэг. Хуулиар далимдуулж төрийн олон албан хаагчдыг дарга сайд нарын лоббигоор томилж, мерит зарчмыг үнэгүйдүүлж үрэгдүүлсэн тухай шүүмжилдэг. Түр хуулийг ингэж дахин дахин сунгаад байгааг иргэд цахим орчинд эсэргүүцдэг.

Ийм байсаар байхад МАН-ын бүлэг  дахин зургаан сараар сунгахаар санал нэгдсэн нь хачирхалтай.  УИХ-ын дарга Г.Занданшатар өнгөрөгч зургадугаар сард уг хуулийг сунгах хэлэлцүүлгийн үеэр “Энэ хуулийг дахиж сунгахгүй. Ирэх намрын чуулганаар Гамшгийн тухай хуульдаа өөрчлөлт оруулна” гэж байсан тэр үгнээсээ хэдийнэ буцчихсан  байна.  Дахин сунгахгүй гэсэн байр сууриа илэрхийлсэн МАН-ын олон гишүүн байсан.

Гэвч тэд Засгийн газрынхаа толгойг илж, дахин зургаан сар өвөр дээрээ эрхлүүлэх бүлгийнхээ гишүүдтэй санал нэгдээд буй.  Улс төрчдийн үгэнд итгэх арга алга. Өнөөдөр хэлснээсээ маргааш буцна.  

Цар тахлын хуулийг дахин дахин сунгах учир шалтгаан байгаа юм шиг байна. Гэхдээ тэр нь халдварын өнөөгийн нөхцөл байдал лав биш.  С.Одонтуяа гишүүний “Бид МАН-ынхны сонгуулийн бялууг хуваалгах гэж ковидын хуулийг батлаагүй” гэж хэлсэнчлэн нээрэн сонгуулийн бялуугаа энэ хуулиар халхавчлан хувааж байгаа юм биш биз.

Монгол улс Гамшгийн тухай хуультай. Бас Онцгой байдлын хууль ч гэж бий. Ийм л үед хэрэглэхгүй юм бол Гамшгийн хууль гэж гаргах хэрэг байсан уу.  

 Б.Тулга